Buk i bukwie (Fagus sylvatica)
Jeżeli chodzi o bukwie to sam sprawdziłem na sobie, moich dzieciach i koszach – są pyszne, oczywiście jak wszystkie nasiona posiadają dużo tłuszczów, dlatego nie należy przesadzać, kiedyś wyrabiano z nich olej spożywczy.
Dąb bezszypułkowy Quercus sessiliflora Salisibur, dąb szypułkowy Quercus robur L. (pedunculata)
Kora dębu wchodziła kiedyś w skład karmy dla koszatniczek Dako-Art i została z niej wycofana - szkoda.
Dąb (liście, kora, żołędzie) chętnie jest zjadany przez wiele zwierząt dzikich i jest od setek lat stosowany w medycynie. A co na ten temat piszą w literaturze fachowej:
"Opis surowca: Surowcem jest kora z młodych pni i gałęzi wyżej wymienionych gatunków dębu, zebrana na wiosnę, przed rozwojem liści. Kora ta nie może zawierać mniej niż 9,0% garbników.
Związki czynne: Garbniki pochodne katechiny i kwasu elagowego. Oprócz tego kwasy: elagowy i galusowy, katechina i epikatechina. Małe ilości trójterpenów. W starszej korze występują flabadeny nie mające własności garbników.
Działanie: Antidiarrhoicum, antisepticum, antihaemorrhagicum. W wyniku działania garbników po podaniu doustnym surowiec ma właściwości zapierające i przeciwbiegunkowe. Surowiec wykazuje także działanie bakteriobójcze (o szerokim spektrum) na drobnoustroje w jamie ustnej, przewodzie pokarmowym i na skórze. Surowiec hamuje krwawienia z drobnych naczyń." [4]
Znalazłem kiedyś przepis na kawę z … mielonych żołędzi!?
Więcej na temat tej kontrowersyjnej w żywieniu koszatniczek roślinki można znaleść tutaj
dziurawiec też się znalazł na zakazanej liście
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
W zielu jest zawarty antrachinon, hiperycyna, flawonoidy (pochodne kwercetyny: hiperozyd, rutyna, kwercytryna); olejek eteryczny, garbniki katechinowe, kwasy wielofenolowe, cholina, fitosterole.
Dziurawiec jest jedną z najbardziej wszechstronnie działających roślin leczniczych, Działa przeciwskurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i naczynia krwionośne oraz na drogi moczowe. Ma własności przeciwbakteryjne. Na błony śluzowe i uszkodzone miejsca skóry działa ściągająco i antyseptycznie. Odwar z ziela podaje się w chorobach wątroby. A jako lek przeciw depresyjny stosowany jest w ogólnym wyczerpaniu nerwowym i stanach depresyjnych [5], [7].
W każdym razie moje kosie zjadały z apetytem.
Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)
Kora jesionu z młodych gałęzi -zawiera: pochodne kumaryny, związki triterpenowe (m.in. kw. ursolowy), garbniki, fitosterole, mannit, sole mineralne. Działanie: Kora zwiększa nieznacznie ilość wydalanego moczu i usuwa wraz z nim szkodliwe produkty przemiany materii. Obniża poziom kwasu moczowego we krwi. Stosuje się ją w chorobach stawów, goścu stawowym i mięśniowym, kamienicy moczowej i niektórych schorzeniach skórnych. [7]
Klon zwyczajny (Acer platanoides) Klon jawor (Acer pseudoplatanus)
Autorki książki „Koszatniczki” zalecają podawanie koszatniczkom gałęzi, liści i owoców klonu [9], jednak klon znalazł się na „zakazanej” liście - dlaczego? Nie wiem. Gdyż nie było tam żadnego uzasadnienia. Jednak mogę się tylko domyślać, że stało się za sprawą klonów uprawianych w Kanadzie i północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Są to gatunki: klon cukrowy (Acer saccharum), klon czarny (Acer nigrum), klon czerwony (Acer rubrum) i klon srebrzysty (Acer saccharinum). Z drzew tych pozyskuje się słodkawy sok, który zawiera od 1 do 4% cukru. Po odparowaniu wody otrzymuje się słynny syrop klonowy. Najwięcej soku wytwarzają drzewa pod koniec zimy, kiedy temperatura powietrza waha się pomiędzy ujemną a dodatnią, wtedy też jest w nim najwięcej cukru. Niestety (a dla koszatniczek na szczęście) klony rosnące w Polsce nie nadają się do produkcji syropu. Nasze klony wytwarzają niewiele soku, który w dodatku nie jest słodki. Kto nie wierzy, niech spróbuje. Zarówno liście i kora w niczym nie przypominają słodkiego syropu. W tym znaczeniu, burak czy marchewka, powszechnie stosowane żywieniu koszatniczek zawierają o wiele więcej cukrów niż klon.
Len zwyczajny (Linum usitatissmum)
W skórce nasion śluzy, w jądrach nasiennych olej lniany, związki białkowe, fitosterole, kwasy organiczne, oraz glikozydy cyjanogenne (m. in. linamaryna).Wodny macerat z nie rozdrobnionych nasion stosuje się jako lek osłaniający przewód pokarmowy; a odwar z rozdrobnionych nasion jest lekiem osłaniającym i słabo przeczyszczającym. Len stosuje się również w schorzeniach dermatologicznych. Pewne znaczenie ma limanaryna uwalniająca śladowe ilości cyjanowodoru, który hamuje wzrost drobnoustrojów jelitowych. Obniża poziom cholesterolu. [6], [7]. Ze względu na dużą ilość tłuszczów oraz linamarynę, len koszatniczkom powinno się podawać w ograniczonych ilościach.
O glikozydach cyjanogennych możesz przeczytać tutaj.
Skrzyp polny (Equisetum arvense)
Ziele skrzypu polnego zawiera saponiny o słabych właściwościach hemolizujących, liczne flawonoidy, gł. izokwercytrynę, galuteolinę, ekwizetrynę oraz sole mineralne, gł. związki krzemu, kwasy organiczne, witaminę C, antywitaminę B1, fitosterol, zasady organiczne
Posiada działanie moczopędne; rozpuszczalnym związkom krzemu przypisywane pomocnicze działanie przeciwgruźlicze.
Stosuje się go w schorzeniach dróg moczowych, w niektórych chorobach skórnych, miażdżycy, nadmiernych krwawieniach miesiączkowych i krwotokach. Uwaga. Po długotrwałym stosowaniu skrzypu może wystąpić niedobór witaminy B1. Braki witaminy B1 mogą być skompensowane, u koszatniczek, przez równoczesne podawanie suszonych ziaren zbóż i roślin zielonych, które zawierają stosunkowo duże jej ilości. Zaleca się podawanie skrzypu osobom w podeszłym wieku oraz kobietom ciężarnym i matkom karmiącym. Skrzyp polny stosuje się jako składnik licznych mieszanek ziołowych [6], [7]. Dlaczego, krzem jest tak ważnym składnikiem w diety? Gdyż jego niedobór szczególnie u młodych osobników powoduje zahamowanie wzrostu, zaburzenia budowy i mineralizacji kośćca, wypadanie włosów, łamliwość paznokci oraz zmniejszoną odporność błon śluzowych. [10]
Ziemniaki:
Skąd ziemniak znalazł się na zakazanej liście?
Otóż ziemniak należy do rodziny psiankowatych podobnie jak pomidor.
Kwiaty, kłącza i zielone bulwy ziemniaka zawierają trujący alkaloid – solaninę,
W dojrzałych bulwach ilość solaniny spada poniżej 0,002%, poddanie ziemniaka obróbce cieplej (gotowanie, suszenie) powoduje dalszy spadek poziomu solaniny