To jest tylko wersja do druku, aby zobaczyć pełną wersję tematu, kliknij TUTAJ
.:Degu Serwis:. Koszatniczka w Internecie
Koszatniczki - one i o nich !!!

Ciekawostki - Systematyka i nazewnictwo

Jacek - 19-11-2009, 21:16
Temat postu: Systematyka i nazewnictwo
NAZWA Octodon degus

Nazwa gatunkowa degus (Sciurus degus) została pierwszy raz użyta przez jezuitę Juana Ignacio Molina w wydanej w 1782 roku "Historii natury w Chile". Molina sklasyfikował wówczas błędnie koszatniczkę jako gatunek wiewiórki (Sciurus), bowiem sposób życia tych gryzoni był podobny. Przez lata próbowano nawet klasyfikować O. degus razem z Lagomorpha, czyli zajęczakami. Jeszcze niedawno źródła naukowe wskazywały, że koszatniczki należą do rodziny marowatych. Ostatecznie jednak wszystkie Octodontidae, czyli po polsku koszatniczkowate są uznawane za zupełnie odrębną rodzinę w podziale taxonomicznym [1] gryzoni, która jest zaliczana do Hystricognathi, czyli infrarzędu wspólnego również dla aguti, kapibary, mary patagońskiej, nutrii, kolczaka, tukotuko oraz wiskacza, szynszyli, świnki morskiej, czy ursona.

Pierwszy człon nazwy Octodon (ośmio-, czy raczej ósemkowo zębny) właściwy dla wszystkich koszatniczkowatych wynika z ukształtowania trzonowców[2], a nie ilości zębów.



Słowo Octodon jest nazwą gatunku i oznacza rodzinę, a słowo degus określa bliżej rodzaj zwierzęcia.


SYSTEMATYKA

Systematyka organizmów żywych, to dziedzina w biologii zajmująca się klasyfikowaniem organizmów i ich opisywaniem. Struktura podziału ma charakter hierarchiczny: od królestwa, lub nadkrólestwa na górze, po gatunek (lub podgatunek, czy tzw formę) na dole. W ten sposób łatwo znaleźć w drzewie wspólnych przodków.

Do nazywania żywych stworzeń używana jest łacina, od której pochodzi również nazwa Degu (po niemiecku, angielsku itd). Rodziny, mają zwyczajowo w Polsce nadawaną lokalną nazwę. I tak rodzina Octodontoidae, to w Polsce koszatniczkowate. Po nazwie podaje się zwykle nazwisko zoologa który dany taskon opisał, oraz rok opisania. I tak podaje się: Octodon degus Molina, 1782. Do rodzaju Octodon koszatniczkę zaliczył w 1848 roku brytyjski zoolog George Robert Waterhouse.



Domena - eukarioty
Królestwo - zwierzęta
Typ - strunowce
Podtyp - kręgowce
Gromada - ssaki
Podgromada - ssaki żyworodne
Szczep - łożyskowce
Rząd - gryzonie
Podrząd - jeżozwierzowce (Hystricomorpha)
Infrarząd - jeżozwierzokształtne (Hystricognathi)
Nadrodzina - Octodontoidea
Rodzina - koszatniczkowate (łac. Octodontoidae)
Rodzaj - koszatniczka
Gatunek - koszatniczka pospolita



Do koszatniczkowatychnależą z kolei rodziny (z należącymi do nich gatunkami):

Rodzaj: Aconaemys Ameghino 1891
*Gatunek: Aconaemys fuscus Waterhouse, 1842
*Gatunek: Aconaemys porteri Thomas 1917
*Gatunek: Aconaemys sagei Pearson 1984

Rodzaj: Octodon Bennett, 1832
*Gatunek: Octodon bridgesii Waterhouse, 1844 (koszatniczka Bridgesa)
*Gatunek: Octodon degus Molina 1782 (koszatniczka pospolita; zwyczajna)
*Gatunek: Octodon lunatus Osgood 1943 (koszatniczka nabrzeżna)
*Gatunek: Octodon pacificus Hutterer 1994 (koszatniczka pacyficzna)

Rodzaj: Octodontomys Palmer 1903.
*Gatunek: Octodontomys gliroides Gervais & d'Orbigny, 1844
*Gatunek: Octomys mimax Thomas, 1920 (wiskacza górski)

Rodzaj: Spalacopus Wagler 1832.
*Gatunek: Spalacopus cyanus Molina 1782; (kururo)

Rodzaj: Tympanoctomys Yepes 1942.
*Gatunek: Tympanoctomys barrerae Lawrence 1941

Plemię: Ctenomyini Lesson, 1842 (Tukotuko) z kilkudziesięcioma gatunkami


Obrazki kilku kuzynów naszych koszy (więcej w postaci linków w przypisach) [3]:


'kuzyn' Kururo (fot. ZOO w Poznaniu)



szczur szynszylowy ( Abrocoma benneti)



KOSZATNICZKI

Koszatniczki bywają dzielone (Anna Sporon [4] w 1990 roku i Sharon Vanderlip[5] w 2001) na kilka gatunków: najczęściej spotykaną koszatniczkę pospolitą, nabrzeżną i Bridgesa. W literaturze podawana jest jeszcze zamieszkująca chilijskie wyspy koszatniczka pacyficzna (Hutterer 1994). Kwestia czy są to odrębne gatunki, nie jest wyjaśniona.

W Polsce nazwy "koszatniczka" używa się potocznie do określenia najczęściej spotykanej koszatniczki pospolitej. Najczęściej okazy tego gatunku trafiały do Europy i Stanów Zjednoczonych jako zwierzę laboratoryjne, zaś później hodowlane. Niestety, nie ma pewności czy okazy obecnie spotykane w hodowlach są czystym przedstawicielem Octodon degus, czy też wynikiem przypadkowych krzyżowań z wyżej wymienionymi pozostałymi gatunkami rodzaju Octodon.

Żyjące w naturze koszatniczki lokalni mieszkańcy nazywają "szczurami ze szczotką na ogonie" (rata cola de cepillo). Jest to jedynie nazwa zwyczajowa, bowiem w rzeczywistości gryzonie te nie są spokrewnione ze szczurami. Używane w Chile inne nazwy to: chozchoris, rata de las cercas, raton de tapias, ratón de trompeta, bori[6].


_______________________________________

Przypisy:
[1] zob. Integrated Taxonomic Information System http://www.itis.gov/servl...ch_value=584581

[2] Mamalian species – Charles A.Woods, David K.Boraker, 1975: http://www.science.smith....067-01-0001.pdf

[3] Ryciny z 'koszatniczkowatymi':
* Aconaemys fuscus ang.Chilean rock rat (ryc. Muzeum Zoologiczne Univ. of Michigan) http://animaldiversity.um...s.jpg/badge.jpg
* Octodontomys gliroides , ang.Brush-tailed Vizcacha Rat (ryc. Sistema de Informacion Argentyna) - http://www.sib.gov.ar/archivos/octoglir01g.jpg
* Octomys mimax (ryc. Muzeum Zoologiczne Univ. of Michigan) http://animaldiversity.um....jpg/medium.jpg
* Spalacopus cyanus (ryc. Muzeum Zoologiczne Univ. of Michigan) http://animaldiversity.um....jpg/medium.jpg
* Tympanoctomys barrerae (ryc. Muzeum Zoologiczne Univ. of Michigan) http://animaldiversity.um....jpg/medium.jpg

[4] Sporon Anna, Mettler Michael. Koszatniczki wesołe i towarzyskie.wyd.Multico ISBN 8370733662

[5] Sharon Lynn Vanderlip, Degus. A Complete Pet Owner's Manual, wyd.BARRONS EDUC SERIES ISBN 9780764116001

[6] Charles A.Woods, David K.Boraker, Mamalian species 1975 (ibid)

Jacek - 06-04-2014, 11:17

W lutowym wydaniu Journal of Mammalogy (2014) opublikowano opis nowo odkrytego gatunku z rodziny koszatniczkowatych - Tympanoctomys kirchnerorum. Mieszka w południowej części Argentyny i znany jest tylko z 5 lokalizacji. Jest bliskim krewnym Tympanoctomys barrerae i zachowuje duże podobieństwo do naszych koszatniczek.

(fot.: prensanetnoticias.com.ar)



Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group